آیا اهدافی که برای دستیابی به آنها تلاش می کنید، خیلی دشوار هستند؟ احتمالا این طور نیست! به احتمال زیاد، آنها خیلی هم آسان هستند. اغلب مردم اهدافی معمولی و غیرمهم برای خود تعیین می کنند و حتی به آنها توجه نمی کنند، آنها را جدی نمی گیرند و به یاد نمی آورند. هدف های سخت برگزینید!

فکر کردم شاید اکنون زمان مناسبی باشد که درباره هدف های سال بعد بیندیشیم و سال بعد را به بهترین سال زندگیمان تبدیل کنیم. آیا اهدافی که برای دستیابی به آنها تلاش می کنید، خیلی دشوار هستند؟ احتمالا این طور نیست! به احتمال زیاد، آنها خیلی هم آسان هستند. اغلب مردم اهدافی معمولی و غیرمهم برای خود تعیین می کنند و حتی به آنها توجه نمی کنند، آنها را جدی نمی گیرند و به یاد نمی آورند.

 مارک مورفی، مشاور مدیریت، رویکرد بسیار متفاوتی را پیشنهاد می کند: "تا آن جا که ممکن است اهداف خود را دشوار کرده و اهدافی تعیین کنید که برای رفاه دایمی شما واقعا حیاتی هستند." چنین اهداف بلندپروازانه ای فعالانه شما را درگیر کرده و بر ذهنتان تسلط می یابند.

مردم اغلب درباره تغییر رفتار و دستیابی به اهداف اصلی خود همچون ترک سیگار، کاهش وزن و ارتقای شغلی تصمیماتی قطعی اتخاذ می کنند و سپس از دستیابی به آنها بازمی مانند. با این وجود، بعضی افراد به تعهداتی که به خودشان داده اند وفادار مانده و به اهداف خود دست می یابند. آنها به این دلیل موفق می شوند که اهدافی دشوار برای خود تعیین می کنند، اهدافی که انگیزاننده، چالش آور و تشویق کننده هستند. در مطالعه ای، تنها ۱۳ درصد پاسخ دهندگان فکر می کردند که اهدافشان به آنها کمک کرده که بهترین آن چه در توان دارند باشند. بسیاری از افراد، اهداف پیش پا افتاده ای برای خود در نظر می گیرند که به سرمایه گذاری شخصی تمام و کمال از نظر زمان، انرژی و هدف نیاز ندارد. اگر نسبت به اهداف خود بی اشتیاق باشید، یا این اهداف حیاتی و انگیزاننده نباشند، انگیزه واقعی در شما ایجاد نمی کنند. در عوض، اهداف سختی برای خود تعیین کنید که "خالصانه، زنده، ضروری و دشوار" باشند. اگر هدفتان برای شما مهم نباشد و چیزی نباشد که واقعا می خواهید، احتمالا به آن نخواهید رسید. از طرف دیگر، اگر هدفتان همه چیز شما باشد، برای دستیابی به آن زمین و آسمان را به هم می دوزید. با وجودی که اپل مرتب شگفتی های تکنولوژیکی می آفریند، اما هر گام جدید اهمیت زیادی برای مدیر ارشد اجرایی آن یعنی استیو جابز داشت. برای مثال، او آی پد را "مهم ترین کاری می دانست که تاکنون انجام داده است." افرادی که مانند جابز شدیدا به اهدافشان اهمیت می دهند با کلماتی مانند "هیجان انگیز، بی صبرانه و دیوانه وار" درباره آن صحبت می کنند. با این وجود، مردم مایل نیستند که برای دستیابی به اهدافی که دیگران – همسر، مدیر یا دوستان برای آنها تعیین کرده اند، سخت تلاش کنند.

 برای دستیابی به اهداف، باید بتوانید به صورت واضح تصور کنید که اتمام موفقیت آمیز کار چگونه زندگی شما را تغییر خواهد داد. وقتی جابز در حال برنامه ریزی آی پد بود، فیلمی را در ذهن خود می دید که تصویری از مشتریان خوشحال اپل در حال تماشای فیلم، مطالعه یا جست وجو در وب به وسیله آی پد بود.

 انسان ها مخلوقاتی دیداری هستند. فقط وقتی چیزی را می بینید، آن را واقعا باور می کنید؛ بنابراین، "دیدن، مساوی است با باور کردن." وقتی بتوانید چیزی را در ذهن خود مجسم کنید، درک بهتری از آن پیدا می کنید. مطمئنا، تجسم بصری بسیار واقعی تر از نوشتار است. وقتی مردم به واسطه شنیدن، مطلبی را یاد می گیرند، سه روز بعد تنها ۱۰ درصد آن اطلاعات را به یاد می آورند. با این وجود، اگر تصویری در آن لحاظ کنید، میزان یادآوری به ۶۵ درصد افزایش می یابد.

 شما فردی پرمشغله با ذهنی پرمشغله هستید. برای این که اهداف خود را از مشغله های ذهنی و میلیون ها مساله مهم و داده متفاوت که برای جلب توجه شما سروصدا می کنند، متمایز نگه دارید، تصویر واضحی از آن در ذهنتان ایجاد کنید. بنابراین اگر هدف شما کاهش ۱۵ کیلوگرم از وزنتان است، خود را به شکل فردی بسیار لاغرتر تجسم کنید. خود را با لباس های زیبا که اکنون به خاطر اضافه وزن نمی توانید بپوشید، مجسم کنید. این تصاویر جاندار و ایده آل از خود را در ذهنتان داشته باشید و در طول روز دایم به آنها فکر کنید. این کار امکان دستیابی به هدفتان را افزایش می دهد. جان بخشی به اهداف شامل «تصویرسازی، تجسم، رویاپردازی و خیال پردازی» است. هر چقدر تغییرات زندگی خود را بر اثر دستیابی به اهداف بیشتر در ذهن خود تجسم کنید، احتمال دستیابی به آنها بیشتر می شود. برای "جان بخشیدن" به اهداف خود، تا جایی که ممکن است از تصاویر، نقاشی ها، تصورات و حفظیات کمک بگیرید. یادآورهای دیداری را در قسمتی از اداره یا خانه خود بگذارید که بیشترین اثر را بر شما داشته باشد.

 تصاویر بصری شما لازم نیست خیلی رویایی باشند. اگر می خواهید سیگار را ترک کنید، رویایی به سادگی نشستن پشت میز صبحانه و لذت بردن از یک فنجان قهوه بدون سیگار و زیرسیگاری کافی است.

خود را فرد مطلوبی تصور کنید که می خواهید پس از دستیابی به هدف آن گونه باشید. تا حد ممکن این تصویر را واضح و شفاف کنید. دیدن، مساوی با باور کردن است. و با این که تصاویر بسیار بهتر از واژه ها هستند، علاوه بر تجسم واضح اهداف، نوشتن آنها نیز می تواند مفید باشد. اهداف شما باید اهمیتی مانند مرگ و زندگی برایتان داشته باشند.

 شایعات حکایت از آن دارد که جابز در دوران نقاهت پس از جراحی پیوند کبد، آی پد را تکمیل و نهایی کرد.

 تعیین اهداف دور، که تا مدت ها بعد برنامه ای برای پرداختن به آنها نداشته باشید، کار آسانی است. همین حالا و بدون هیچ هزینه ای هم می توانید بگویید که چه کارهایی در آینده انجام خواهید داد. وقتی زمان تلاش برای دستیابی به هدف فرامی رسد، باز می توانید زمان را به تعویق بیندازید. از آن جا که می توانید این فرایند را بارها و بارها تکرار کنید، در نهایت به تعلل عادت خواهید کرد که اهداف شما را به خطر انداخته و حرکت شما را تحلیل می برد. در یک مطالعه تحقیقاتی، ۹۴ درصد پاسخ دهندگان گفتند که "تعلل و طفره رفتن به شادی آنها صدمه رسانده است." و قطعا چنین است. برای مثال، افراد چاقی که کاهش وزن خود را به تاخیر می اندازند، ممکن است به انواع بیماری ها دچار شوند. باید نسبت به اهداف خود حس فوریت داشته باشید وگرنه هیچ وقت به واقعیت تبدیل نمی شوند.

 متاسفانه، جاه طلبی های فعلی بسیاری از افراد، بیشتر از اهداف آینده برایشان اهمیت دارد. بنابراین، آنهایی که درباره اهدافشان جدی نیستند، مرتبا آینده را به عقب می رانند. بی توجهی به آینده به این معنی است که در آینده نیز احتمال حرکت شما با امید دستیابی به نتایج بزرگ بسیار کم است.

 بسیار خوب، شما هدفی واقعا دشوار برای خود تعیین کرده اید و برای پیگیری آن آماده اید. قدم بعدی چیست؟ تاریخ اتمام آن را مشخص کنید، برای مثال، یک سال بعد از شروع کار، وقت دستیابی به اهداف است. وقتی تاریخی را تعیین کردید، این بازه زمانی را به دو قسمت تقسیم کنید (در این مورد، دو بازه ۶ ماهه) و از خودتان بپرسید: "در ۶ ماه اول باید چه کارهایی انجام دهم تا بدانم که در مسیر دستیابی کامل به هدف دشوار قرار دارم؟" اکنون، این محدوده را نیز به دو قسمت سه ماهه تقسیم کنید و مجددا همان سوال را از خود بپرسید. سپس بازه ای ۶ هفته ای برای خود در نظر بگیرید. تقسیم هر بازه جدید به دو قسمت کوتاه تر و پرسیدن آن سوال را تا زمانی ادامه دهید که به یک هفته و یک روز برسید. هر روز از خودتان بپرسید: "امروز باید چه کارهایی انجام دهم تا بدانم که در مسیر دستیابی به هدف دشوار قرار دارم؟" با این روش کنترل کارها، می توانید هم اکنون تلاش خود برای دستیابی به اهداف را آغاز کنید. به علاوه، این روند مسیری شفاف در اختیار شما قرار می دهد و یادآوری می کند که دستیابی به هدف دشوار نیازمند توجه متمرکز و کار روزانه است. یک نکته مفید دیگر: برای پیگیری هدف خود از دوستی کمک بگیرید؛ دوستی که بتوانید با او تماس گرفته و شما را از نظر روحیه حمایت کند. هدف از این تماس، صرف داشتن مکالمه ای خوشایند نیست. بلکه، این دوست به شما کمک می کند تا دایم بر هدف خود تمرکز کنید. دوست شما باید آمادگی این را داشته باشد تا مرتب سوالاتی مربوط به هر یک از جنبه های هدف دشوار از شما بپرسد: برای مثال می توانید بپرسید: "چرا به هدف خود اهمیت می دهید؟" در مورد جنبه تحرک و زنده بودن هدف بپرسید: "دستیابی به هدف چگونه است و چه احساسی در شما ایجاد می کند؟" برای تمرکز بر جنبه الزام، بپرسید: "چرا همین الان باید به این هدف برسید؟" برای شناخت جنبه دشواری هدف، بپرسید: "برای پیشرفت هدف خود، امروز چه کاری انجام دادید؟" با این سوالات می توانید بر هدف دشوار خود متمرکز شوید، نه این که فقط برای دستیابی به آن امیدوار باشید. هر چقدر تغییرات زندگی خود را بر اثر دستیابی به اهداف بیشتر در ذهن خود تجسم کنید، احتمال دستیابی به آنها بیشتر می شود.

***

تغییر سبک زندگی

برای رسیدن به هدفتان آیا این سبک زندگی و این برنامه روزانه یا هفتگی و ... برای رسیدن به هدفتان مطلوب است؟

این الگو ابداع “ پروچاسکا “ و “ دیکله منته “ می باشد که معتقدند امروزه هرشخصی برای تغییر رفتار از پنج مرحله عبور می کند:

· مرحله پیش از تفکر ( شخص قصدی برای تغییر سبک زندگی خود ندارد)

· مرحله تفکر ( شخص تصمیم می گیرد که روش زندگی خود را عوض کند)

· مرحله آمادگی ( شخص می تواند تغییرات کوچکی در شیوه زندگی خود به وجود آورد و می آورد)

· مرحله عمل ( شخص به شکل فعال در زندگی جدید درگیر و مشغول شده است)

· مرحله نگهداری ( شخص می کوشد این تغییر زندگی موجود به زندگی مطلوب را در زمان نگهدارد)

***

 ارزیابی روزانه اهداف 

این قسمت از تجارب شخصی خودم هم هست و خیلی روش موفقی است.

بر اساس هدفتان شما لیست کارهای روزانه، هفتگی و ماهیانه را تنظیم کنید. مثلاً لیست روزانه کارهایی که باید در هر روز انجام دهید را دارید و در روزهای متوالی و پایان هر روز به آن نمره می دهید. مثلاً اگر در جهت هر هدفی مثبت گام بر داشته اید بین نمره صفر تا بیست به خودتان نمره بدهید. برخی اوقات در راستای هدفتان گام بر نمی دارید صفر میگیرید. برخی اوقات خلاف هدف می روید فرض کنید هدفتان ترک عادت چت کردن بی هدف باشد و روزی این کار را کردید پس باید به خودتان نمره منفی بدهید. این جرات را داشته باشید.

دست آخر این نمرات مثبت و میل به افزایش آن است که شما را اتوماتیک تشویق به پیشبرد کار را دارد.

***

به خودتان جایزه بدهید  یا خودتان را تنبیه کنید:

اگر مثبت های شما زیاد شد به خودتان جایزه بدهید. مثلاً تفریح مطلوب (البته در راستای هدف) را برای خودتان پایان هفته یا حتی بازار و دیدن از بازار و غیره یا خودتان را تنبیه کنید. مثلاً اگر قرار بوده به منزل دوستتان شب نشینی بروید تلخی نرفتن را برای خود بخرید.

منابع:

- مجموعه مطالعات سالهای مختلف و تجربیات عملی نویسنده سایت (دکتر س. ف. افضلی)

- مجله موفقیت

- کتاب "هدف های سخت" . هنوز به فارسی ترجمه نشده است.

- وبلاگ